Νόμπελ Λογοτεχνίας 2017 o Καζούο Ισιγκούρο που εγραψε το γνωστό The Remains of the Day

Ανακοινώθηκε από τη σουηδική Ακαδημία το όνομα του φετινού νικητή του Νόμπελ Λογοτεχνίας. Ο συγγραφέας ιαπωνικής καταγωγής, Καζούο Ισιγκούρο, γεννήθηκε το 1954 στο Nαγκασάκι της Iαπωνίας, αλλά πέντε ετών πήγε με την οικογένειά του στη Bρετανία.

O Kαζούο Iσιγκούρο στο πρώτο του μυθιστόρημα, A Pale View of Hills (1982), κέρδισε το βραβείο Oυίνιφρεντ Xόλντμπι. Με το δεύτερο μυθιστόρημά του, An Artist of the Floating World (1986), βραβεύτηκε με τα βραβεία Oυίτμπρεντ και Σκάνο, ενώ ήταν επίσης υποψήφιο για το βραβείο Mπούκερ.

The Remains Of The Day (1993) Trailer

Tο 1989, με το The Remains of the Day κέρδισε το βραβείο Mπούκερ και έγινε διάσημος σ’ όλο τον κόσμο. Το βιβλίο του μεταφράστηκε σε 24 γλώσσες, πούλησε 1.000.000 αντίτυπα μόνο στην αγγλική γλώσσα, και η ομώνυμη ταινία του Tζέιμς Άιβορι έγινε παγκόσμια επιτυχία.

Tο επόμενο μυθιστόρημά του O απαρηγόρητος του 1997 τιμήθηκε με το βραβείο Tσέλτενχαμ και ένα χρόνο αργότερα το 1998 χρίστηκε από το γαλλικό κράτος Iππότης των Tεχνών και των Γραμμάτων.

Ακολούθησαν τα μυθιστορήματα Tότε που ήμασταν ορφανοί του 2001 και Μη μ’ αφήσεις ποτέ του 2005, τα οποία ήταν επίσης υποφήφια για το βραβείο Mπούκερ, καθώς και οι πέντε ιστορίες που απαρτίζουν τη συλλογή Νυχτερινά του 2009.

Έξι βιβλία του κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Καστανιώτη. Το τελευταίο του μυθιστόρημα, The Buried Giant (2015), διερευνά πώς η μνήμη σχετίζεται με τη λήθη, η ιστορία με το παρόν και η φαντασία με την πραγματικότητα.

Αιτιολογώντας την απόφασή της, η επιτροπή αναφέρει πως το βραβείο απονέμεται στον Ισιγκούρο «ο οποίος, σε μυθιστορήματα μεγάλης συναισθηματικής δύναμης, έχει αποκαλύψει την άβυσσο κάτω από την ψευδαίσθησή μας ότι είμαστε συνδεδεμένοι με τον κόσμο».

Το ΠΙΣΤΕΥΩ των Ελλήνων και των ανθρωπων

 

Πιστεύω σ' ένα Θεό, Ακρίτα, Διγενή, στρατευόμενο πάσχοντα μεγαλοδύναμο, όχι παντοδύναμο, πολεμιστή στ' ακρότατα σύνορα, στρατηγό αυτοκράτορα σε όλες τις φωτεινές δυνάμεις, τις ορατές και τις αόρατες. 

Πιστεύω στ' αναρίθμητα, εφήμερα προσωπεία που πήρε ο Θεός στους αιώνες και ξεκρίνω πίσω από την άπαυτη ροή του την ακατάλυτη ενότητα.

Πιστεύω στον άγρυπνο βαρύν αγώνα Του, που δαμάζει και καρπίζει την ύλη τη ζωοδόχα, πηγή φυτών και ανθρώπων. 

Πιστεύω στην καρδιά του ανθρώπου, το χωματένιο αλώνι, όπου μέρα και νύχτα παλεύει ο Ακρίτας με το θάνατο.

"Βοήθεια!" κράζεις, Κύριε. "Βοήθεια!" κράζεις, Κύριε, κι ακούω.

 Μέσα μου οι προγόνοι και απογόνοι κι οι ράτσες όλες, κι όλη η γης, ακούμε με τρόμο, με χαρά, την κραυγή Σου.

Μακάριοι όσοι την ακούν και χύνουνται να σε λυτρώσουν Κύριε, και λεν: "Εγώ και συ μονάχα υπάρχουμε".

Μακάριοι όσοι σε λύτρωσαν, σμίγουν μαζί Σου Κύριε, και λεν: "Εγώ και Συ είμαστε Ένα". 

Και τρισμακάριοι όσοι κρατούν, και δε λυγούν, απάνω στους ώμους τους, το μέγα, εξαίσιο, αποτρόπαιο μυστικό: 

"Και το Ένα τούτο δεν υπάρχει!" 

 

Στέλιος Καζαντζίδης η Φωνή του Λαού

O Στέλιος Καζαντζίδης υπήρξε ο μόνος τραγουδιστής που κέρδισε αδιαφιλονίκητα τον τίτλο του λαϊκού ερμηνευτή, αγαπήθηκε φανατικά, μπήκε στις καρδιές και στα σπίτια των ανθρώπων, τραγουδήθηκε όσο λίγοι και χάρισε το αίσθημα της οικειότητας σε όσους ένιωσαν ότι τραγουδά για εκείνους.

Με τη μοναδική υφή της φωνής του κατάφερε να εκφράσει τις αγωνίες, τους φόβους, αλλά και τις ελπίδες μιας ολόκληρης γενιάς ανθρώπων, για τους οποίους η επιβίωση δεν ήταν και τόσο αυτονόητη. Οικονομικά και κοινωνικά αποκλεισμένοι, πρόσφυγες, εργάτες, όλοι αγωνιστές της καθημερινότητας αναζητούσαν στα τραγούδια του παρηγοριά για τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν καθημερινά. Και το κοινό του, βέβαια, δεν σταματούσε μόνο σε αυτούς.

Εν Αρχή Ην ο Καζαντζίδης

Γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου 1931 στη Νέα Ιωνία.Από την μητέρα του που ήταν πρόσφυγας απο την Αλαγία της Μικράς Ασίας άκουγε ως παιδί τα λαϊκά τραγούδια που έφεραν οι πρόσφυγες και από τη γιαγιά του -όπως έλεγε ο ίδιος- πήρε τις τεχνικές, τις αναπνοές, το κλάμα στη φωνή…

Ο πατέρας του καταγόταν από τα Κοτύωρα του Πόντου. Χτίστης στο επάγγελμα ήταν στα χρόνια της κατοχής ενεργός στην Εθνική Αντίσταση, οργανώθηκε στις τάξεις του ΕΛΑΣ. Στα χρόνια του εμφυλίου δολοφονήθηκε από παρακρατικούς αντικομμουνιστές.

Μεγαλώνοντας, δούλεψε σ' ένα εργοστάσιο στη Νέα Ιωνία. Μία μέρα, τον φωνάζει το αφεντικό του και του λέει ότι έχει καταπληκτική φωνή και του κάνει δώρο μία κιθάρα. Ο Στέλιος, όσε ώρες δεν δούλευε, καθόταν στο σπίτι και προσπαθούσε να μάθει τραγούδια στην κιθάρα. Ως τη στιγμή που τον ανέλαβε ο τυφλός συνθέτης Στέλιος Χρυσίνης.Μια μέρα, κάποιος περαστικός τον άκουσε και του πρότεινε να τραγουδήσει στην ταβέρνα του. Έτσι, έγινε η αρχή…

2005 Η Μηχανή του Χρόνου - Στέλιος Καζαντζίδης , Η ζωή του όλη

Το 1950 εμφανίστηκε για πρώτη φορά επαγγελματικά στην Κηφισιά. Δύο χρόνια αργότερα έκανε και την πρώτη ηχογράφησή του στην Columbia, με το τραγούδι του Απόστολου Καλδάρα «Για μπάνιο πας», που όμως δεν πούλησε. Το δεύτερο τραγούδι, «Οι βαλίτσες» του Γιάννη Παπαϊωάννου, έγινε μεγάλη επιτυχία.

Kαζαντζίδης mix non stop

Από εκεί και πέρα ξεκίνησε μία σειρά επιτυχιών και συνεχής άνοδος, με εμφανίσεις σε γνωστά λαϊκά κέντρα της εποχής. Τότε έρχεται και η γνωριμία, ο αρραβώνας, αλλά και η συνεργασία με την Καίτη Γκρέυ, ως το καλοκαίρι του 1957. Σουξέ της εποχής, το «Απόψε φίλα με» του Μανόλη Χιώτη, ένα ντουέτο του Στέλιου Καζαντζίδη με την Καίτη Γκρέυ. Μετά από αυτό χώρισαν.

Η επόμενη οκταετία (1957-1965) είναι ίσως η πιο γόνιμη και δημιουργική περίοδος για τον Στέλιο Καζαντζίδη. Η γνωριμία του με τη Μαρινέλλα στη Θεσσαλονίκη εξελίχθηκε σε μια λαμπρή συνεργασία.

Μαζί έκαναν μεγάλες επιτυχίες με κορυφαίους συνθέτες Τσιτσάνης, Παπαϊωάννου, Χιώτης, Καλδάρας, Παπαγιαννοπούλου,  Βίρβος,  Θεοδωράκης,  Χατζιδάκις, Λεοντής, Ξαρχάκος, Λοΐζος, Μαρκόπουλος κ.ά. και εμφανίστηκαν στα μεγαλύτερα λαϊκά κέντρα.

Η αποχώρηση του Καζαντζίδη από το πάλκο, «...αποτελεί την πιο δραματική μορφή σιωπηλής διαμαρτυρίας απέναντι σε ένα αμείλικτο σύστημα διαπλοκής από νεόπλουτους θαμώνες, αφεντικά της δισκογραφίας και μπράβους της νύχτας...».

Στέλιος Καζαντζίδης - Στα χνάρια ενός μύθου

Είχε προηγηθεί στα 1959 δικαστική διαμάχη του Καζαντζίδη με την δισκογραφική εταιρεία COLUMBIA, με αφορμή τις μεγάλου μεγέθους πωλήσεις του τραγουδιού "Μαντουμπάλα", πωλήσεις ρεκόρ, που την εποχή εκείνη άγγιξαν τις 100.000. Στην άλλη όψη του ίδιου δίσκου περιλαμβάνεται το "Δυο πόρτες έχει η ζωή", σε μουσική του ίδιου του Καζαντζίδη και στίχους της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου. Παρά τις χωρίς προηγούμενο πωλήσεις και τη στιγμή που η εταιρεία έβγαζε εκατομμύρια από το συγκεκριμένο δισκάκι, ο ίδιος ο τραγουδιστής πήρε λιγότερες από 1000 δραχμές. Αυτό συνέβη καθώς οι τραγουδιστές τότε πληρώνονταν ένα εφάπαξ ποσό για τον κάθε δίσκο και δεν λάμβαναν ποσοστά από τις πωλήσεις. Στον Καζαντζίδη χρωστούν πολλά οι σύγχρονοι τραγουδιστές, αφού πρώτος αυτός διεκδίκησε για τον κλάδο του ποσοστά και η προσπάθειά του είχε θετικό αποτέλεσμα.

Τo 1965 κι ενώ βρισκόταν στο απόγειο της καριέρας του, αποφάσισε να εγκαταλείψει τα νυχτερινά κέντρα. Τήρησε την επιλογή του αυτή ως το τέλος της ζωής του και η μόνη επαφή με το κοινό ήταν μέσω των δίσκων του. Για κάποιο διάστημα και αυτή η επικοινωνία διακόπηκε, λόγω προβλημάτων που είχε με τη δισκογραφική εταιρεία «Μίνως».

Το Μάιο του 1966 αποφάσισαν να ενωθούν και στη ζωή. Ο γάμος τους μπορεί να μην άντεξε στο χρόνο, αλλά έμειναν για πάντα φίλοι. Έπειτα από χρόνια, ο Καζαντζίδης γνώρισε και παντρεύτηκε την κυρα-Βάσω, την οποία ο χαρακτήριζε ως «θησαυρό».

Stelios Kazantzidis mix

Στη δισκογραφία επανήλθε, έπειτα από 12 χρόνια απουσίας, το 1987, συνεργαζόμενος με τους Τάκη Σούκο, Λευτέρη Χαψιάδη, Θανάση Πολυκανδριώτη, Θοδωρή Καμπουρίδη, Μάκη Ερημίτη, Αντώνη Βαρδή, Σώτια Τσώτου και άλλους άξιους δημιουργούς.

 Το κύκνειο άσμα του ήταν ο δίσκος «Έρχονται χρόνια δύσκολα».

Πέθανε στις 14 Σεπτεμβρίου 2001, σε ηλικία 70 ετών, έπειτα από πολύχρονη μάχη με τον καρκίνο.

Στέλιος Καζαντζίδης Κηδεία

Βορά έγινε το λαϊκό τραγούδι μετά τον θάνατο του Στέλιου, έχασε τον εκφραστή του, έμεινε ακέφαλο, σκυλεύθηκε και συλήθηκε με τρόπο βάναυσο και προσβλητικό από τους δήθεν συνεχιστές του στα κατοπινά χρόνια.

Η μουσική που μειώνει το άγχος κατά 65%

Οι ερευνητές στο Mindlab International στο Η.Β. ήθελαν να μάθουν τι είδους μουσική προκαλεί την μεγαλύτερη κατάσταση χαλάρωσης. Στη μελέτη οι συμμετέχοντες προσπαθούν να λύσουν ένα δύσκολο παζλ – το οποίο προκαλεί έναν ορισμένο βαθμό στρες – ενώ συνδέονται με αισθητήρες.

Παράλληλα, οι συμμετέχοντες ακούν μια σειρά από μουσικά κομμάτια καθώς οι ερευνητές μετρούν την εγκεφαλική δραστηριότητα, τον καρδιακό ρυθμό, την αρτηριακή πίεση και τον ρυθμό της αναπνοής τους.

Αυτό που βρήκαν είναι ότι ένα μουσικό κομμάτι -το «Weightless» – οδήγησε σε εντυπωσιακή μείωση 65 τοις εκατό στο συνολικό άγχος των συμμετεχόντων, και μείωση 35 τοις εκατό σε συνήθεις τιμές φυσιολογικής ηρεμίας. Είναι ενδιαφέρον, ότι το κομμάτι είχε σχεδιαστεί ειδικά για να προκαλέσει αυτή την εξαιρετικά χαλαρή κατάσταση.

Δημιουργήθηκε από την Marconi Union, οι μουσικοί συνεργάστηκαν με θεραπευτές ήχου και οργάνωσαν προσεκτικά τις αρμονίες, τους ρυθμούς και το μπάσο, με αποτέλεσμα την επιβράδυνση του καρδιακού ρυθμού και της αρτηριακής πίεσης του ακροατή, ενώ μειώνονται επίσης οι ορμόνες του στρες, όπως η κορτιζόλη. Στην πραγματικότητα, η μουσική είναι τόσο αποτελεσματική, που πολλές από τις γυναίκες που συμμετείχαν ένιωσαν υπνηλία – στο σημείο όπου ο επικεφαλής ερευνητής Dr. David Lewis-Hodgson συμβουλεύει να μην την ακούμε κατά την οδήγηση. Αλλά δεν χρειάζεται να πιστέψετε λέξη από τα παραπάνω, απλά ακούστε το.

Σωτηρία Μπέλλου Η μεγάλη ρεμπέτισσα

Η Σωτηρία Μπέλλου γεννήθηκε από εύπορη οικογένεια της Χαλκίδας στις 22 Αυγούστου του 1921. Η οικογένεια της, αρβανίτες στην καταγωγή, επιθύμησαν να της δώσουν από μικρή μια καθώς πρέπει ανατροφή όπως άρμοζε στα κορίτσια της εποχής.

Χτυπάει η καμπάνα (1951)

Στίχοι: Νίκος Μαμαγκάκης

Μουσική : Κώστας Καπλάνης

Η Σωτηρία από μικρή είχε «ξερό κεφάλι» και δεν αποδέχονταν τον ρόλο που προορίζονταν για εκείνη χωρίς εκείνη. Από μικρή εξελίσσεται σε ένα επαναστατικό αντισυμβατικό παιδί. Διαβάζει όλες τις εφημερίδες που φέρνει ο πατέρας της σπίτι, ψέλνει στην εκκλησία του θείου της στο Σχηματάρι και παίζει με τα αγόρια στις αλάνες. Παιδί ακόμα θα ζητήσει από τον πατέρα της να την πάει σινεμά να δει την «Προσφυγοπούλα» με την Βέμπο, στην οποία η Σωτηρία ήθελε από μικρή να μοιάσει.   Δυστυχώς ο αντισυμβατισμός της Σωτηρίας θα την φέρει σε ρήξη με την οικογένειά της στην κρίσιμη ηλικία της εφηβείας.

Χωρίσαμε ένα δειλινό (1949)

Στίχοι,Μουσική :  Bασίλης Τσιτσάνης

Η Σωτηρία θα γνωριστεί με έναν πολύ μεγαλύτερο άνδρα στο μαγαζί του πατέρα της, τον Βαγγέλη Τριμούρα. Παρά τις οικογενειακές ενστάσεις, η άπειρη ακόμα Σωτηρία, θα τον παντρευτεί στα 17 της. Ο γάμος της δεν θα γνωρίσει ευτυχία. Ο άνδρας της μέθυσος και άπιστος την χτυπά συχνά, όμως η Σωτηρία δεν δέχεται τέτοια μεταχείριση και σε έναν τους καβγά του καίει το πρόσωπο με βιτριόλι. Για την πράξη της αυτή θα καταδικαστεί σε τρία χρόνια φυλακής στις φυλακές Αβέρωφ. Η αποφυλάκισή της την φέρνει αντιμέτωπη με το γεγονός του στιγματισμού της και έτσι η Σωτηρία φεύγει για την Αθήνα σε ένα τραίνο γεμάτο φαντάρους το 1940…

Με τον Βασίλη Τσιτσάνη

Στην Αθήνα της κατοχής, η Σωτηρία Μπέλλου, οργανώνεται στο ΕΑΜ. Πηγαίνει μηνύματα σε γιάφκες, συμμετέχει σε συσσίτια αλλά και σε καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Η επαναστατικότητα του χαρακτήρα της γνωρίζει διέξοδο στην επαναστατικότητα των ιδεών του αντάρτικου. Το 1943, η Σωτηρία θα συλληφθεί από τους Γερμανούς στην Καισαριανή, καθ’ υπόδειξη ενός ντόπιου καταδότη. Την μεταφέρουν στην Μέρλιν και την βασανίζουν για τρεις μέρες.

Άνοιξε το κελί Παππά (1955)

Στίχοι: Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου

Μουσικη: Μπάμπης Μπακάλης

Ακολουθεί η φυλάκισή της μέχρι το 1944 όπου με την απελευθέρωση την αφήνουν ελεύθερη. Γνωρίζεται με τον Χαρίλαο Φλωράκη και στα Δεκεμβριανά λαμβάνει μέρος στις αιματηρές μάχες του ΕΛΑΣ στην Καισαριανή. Με την έναρξη του εμφυλίου, η Σωτηρία Μπέλλου συλλαμβάνεται ξανά από τους χωροφύλακες και γνωρίζει έναν νέο κύκλο ξυλοδαρμών και βίας λόγω των φρονημάτων της. Την κρατάνε με άλλους κομμουνιστές και αριστερούς στο υπόγειο της οδού Βουκουρεστίου, στο καμπαρέ «Κιτ-Κατ».

Πώς θα περάσει η Βραδιά (1950)

Στίχοι: Κώστας Μάνεσης

Μουσική: Γιάννης Παπαϊωάννου

Αργότερα αφήνεται ξανά ελεύθερη και πιάνει δουλειά στο μαγαζί του «Τζίμη του Χοντρού» με τον Τσιτσάνη. Στο μαγαζί θα γνωρίσει και νέες περιπέτειες το 1946. Μια βραδιά μια παρέα από χίτες μπαίνουν στο μαγαζί και της ζητάνε να πει το «Του αετού ο γιός». Η Μπέλλου που δεν ανέχεται να σκύβει κεφάλι για κανέναν του απαντά «Α πάενε ρε» και τότε οι χίτες της ορμάνε και την ξυλοφορτώνουν. «Έξι άτομα με βαράγανε στο πάλκο αλλά αυτό που με πόνεσε πιο πολύ ήταν που δεν σηκώθηκε ένας άντρας να με υπερασπιστεί» λέει η ίδια για το περιστατικό.

Με τον Γιάννη Παπαϊωάννου

Δύο χρόνια μετά, η Μπέλλου θα φύγει από το μαγαζί για να δουλέψει μαζί με τον Βαμβακάρη. Τότε είναι που ξεκινά η εποχή φτώχειας και για την τραγουδίστρια. Για να επιβιώσει πλένει σκάλες, ξεφορτώνει λεωφορεία και πουλά τσιγάρα με ένα καρότσι στην Ομόνοια. Τις νύχτες κοιμάται σε βαγόνια και παγκάκια. Με τα λίγα της λεφτά αγοράζει παπούτσια και κουβέρτες. Τελικά θα καταφέρει να νοικιάσει μια μικρή κάμαρα στην οδό Αβάτων στο Περιστέρι και να αγοράσει μια κιθάρα, όνειρο που το είχε από μικρή.

Σαν απόκληρος Γυρίζω

Στιχοι,Μουσική: Bασίλης Τσιτσάνης

Από την εκπομπή του Γιώργου Παπαστεφάνου ΄΄Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΓΡΑΦΕΙ ΙΣΤΟΡΙΑ΄΄ (1972)

Από το ’41 ως το ’76 τραγούδησε αδιάκοπα όλους σχεδόν τους λαϊκούς συνθέτες, ενώ από τότε μέχρι πριν από πέντε χρόνια τάραξε πάλι τα νερά, με πρωτοποριακές συνεργασίας που έκανε με έντεχνους και γενικά σύγχρονους συνθέτες: Μούτσης (Το φράγμα), Σαββόπουλος (Το βαρύ ζεϊμπέκικο), Ανδριόπουλος (Λαϊκά προάστια), Κουνάδης (Δεν περισσεύει υπομονή), Ανδριόπουλος, Λάγιος (Λαός) κ.ά. Παράλληλα, προχώρησε και σε επανεκτελέσεις παλιών λαϊκών και ρεμπέτικων τραγουδιών, από τα οποία την αγάπησε η νέα γενιά και τη στήριξε στις αδιάκοπες εμφανίσεις της στα λαϊκά κέντρα, στις μπουάτ της Πλάκας καθώς και σε μεγάλες συναυλιακές και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Μουσική Βραδιά του Γιώργου Παππαστεφάνου - Σωτηρία Μπέλλου Φεβρουάριος 1976

Παρ ‘όλα αυτά, σύντομα αναγνωρίζεται ως μία από τις καλύτερες ερμηνείες στα ρεμπέτικα. Μέχρι το ’80 εξακολουθεί να συνεργάζεται με τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες αυτών των μουσικών ειδών σε πολλές συναυλίες και ηχογραφήσεις, αλλά υπέστη διάφορες κρίσεις και προβλήματα αλκοολισμού και κατάθλιψης.

Σε ένα σπάνιο βίντεο τσαρούχης και Φλωρακης στην Μπέλλου

Στα χρόνια της πολυτάραχης ιστορίας στο ελληνικό τραγούδι, η Μπέλλου έκανε πολύ μεγάλες επιτυχίες σε τραγούδια των πιο γνωστών λαϊκών συνθετών: «Συνεφιασμένη Κυριακή», «Καβουράκια», «Όταν πίνεις στην ταβέρνα», «Κάνε λιγάκι υπομονή» του Τσιτσάνη, «Γύρνα στη ζωή την πρώτη» «Κάνε κουράγιο καρδιά μου» (Παπαϊωάννου), «Ο ναύτης» «Το σβηστό φανάρι» (Μητσάκη), «Είπα να σβήσω τα παλιά» (Καλδάρα), «Άνοιξε, άνοιξε» (Παπαϊωάννου).

Καρδιά μου Πάψε να πονάς (1948)

Στίχοι:Αιμίλιος Σαββίδης

Μουσική:Μανώλης Χιώτης

Απόσπασμα από την εκπομπή ρεμπέτισσες του Κώστα Χατζηδουλή 1987.

Η Σωτηρία Μπέλλου σε όλη της την ζωή αγωνίστηκε. Πάλεψε ενάντια στα όσα της προόριζαν για την ζωή της, ενάντια σε κατακτητές και φασίστες, ενάντια στην φτώχεια και κατάφερε να επιβιώσει. Η καριέρα της γνώρισε μια κάμψη στις αρχές της δεκαετίας του ’60, όμως μετά την μεταπολίτευση κέρδισε ξανά τη θέση της κορυφαίας ερμηνεύτριας του είδους έπειτα από συνεργασίες της με σύγχρονους έντεχνους συνθέτες όπως ο Διονύσης Σαββόπουλος (“Ζεϊμπέκικο”), ο Ηλίας Ανδριόπουλος (“Μην κλαις”), ο Δήμος Μούτσης («Δε λες κουβέντα»).

Σαν πεθάνω στο καράβι (Της κανναβουριάς τα φύλλα) (1927)

Στίχοι,Μουσική: Mπάμπης Μπακάλης

45άρι του 1959

Στην καριέρα της, από τα μέσα του 1940 ως τα μέσα του 1990, συνεργάστηκε με σημαντικούς συνθέτες, από τον Βασίλη Τσιτσάνη, τον Γιώργο Μητσάκη, τον Γιάννη Παπαϊωάννου στον Μανώλη Χιώτη, στον Δημήτρη Γκόγκο, στον Στέλιο Κερομύτη και από τους Μπάμπη Μπακάλη, Τάκη Λαβίδα και Μαρίνο Γαβριήλ στον Αργύρη Κουνάδη, Ηλία Ανδριόπουλο, Δήμο Μούτση, Γιάννη Μαρκόπουλο, Σταύρο Ξαρχάκο, Διονύση Σαββόπουλο, Νίκο Μαμαγκάκη, Βασίλη Δημητρίου και Δημήτρη Λάγιο.

                                            

Μες στο καθρέφτη Ελλάδα μου,κοιτώ (1986)

Στίχοι: Φώντας Λαδής

Μουσική: Λίνος Κόκκοτος

Τον Μάρτιο του 1993 αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα υγείας, οπότε και διαγνώστηκε ότι έπασχε από καρκίνο του φάρυγγα[8]. Λόγω των οικονομικών προβλημάτων της έφτασε σε σημείο, ώστε να πουλήσει τους δίσκους της στο Κολωνάκι. Ξεπούλησε σε μία ώρα. Κατά την νοσηλεία της στο νοσοκομείο Σωτηρία το 1994 εμφανίστηκε σε συνέντευξη του Νίκου Κακαουνάκη στο «Επ' αυτοφώρω» μιλώντας για όσους την πίκραναν, λέγοντας τη σκληρή αλήθεια και μιλώντας με δυσκολία λόγω του καρκίνου. Ύστερα από λίγους μήνες έχασε τη φωνή της, ενώ οι μόνοι που ήταν δίπλα της ήταν τα ανίψια της. 

 Το 1996 δίνει στην Νανάς Παλαιτσάκη την τελευταία συνέντευξη στην εκπομπή «5η παρουσία» οργισμένη χωρίς φωνή πια και με παράπονο, διότι ξεχάστηκε απ' 

όλους.

 Όντας πάντα εκτός του γνωστού τζετ-σετ, με ανθρώπινα πάθη όπως ο τζόγος, η Μπέλλου έφυγε στις 27 Αυγούστου του 1997. Λίγοι γνωστοί την συνόδευσαν στην τελευταία της κατοικία, ανάμεσά τους και ο παλιός της φίλος Φλωράκης που της κράτησε το χέρι ενάντια στον καρκίνο.

Περαστικός κι Αμίλητος (1983)

Στίχοι: Μιχάλης Μπουρμπούλης

Μουσική: Δημήτρης Λάγιος

Το Ραδιόφωνο έχει πεθάνει

Η Ενωση Δικαιούχων Εργων Μουσικής (ΕΔΕΜ), ο οργανισμός που ασχολείται με τη διαχείριση και την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων των δημιουργών (συνθέτες, στιχουργοί κ.ά.), έκανε μία έρευνα και εξέτασε για όλο το 2022 το playlist σε 20 μουσικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς της Αττικής: 9 με ξενόγλωσσο ρεπερτόριο, 9 με ελληνικό και 2 με μικτό που παίζουν και ελληνικά και ξένα τραγούδια. Από τους 9 με το ελληνικό ρεπερτόριο, οι τρεις («Μελωδία 99.2», «Μέντα 88», «Δίεση 101.3») κατέχουν ένα σημαντικό τμήμα της αγοράς του λεγόμενου έντεχνου ελληνικού τραγουδιού.

 

Ενας μουσικός σταθμός λοιπόν μεταδίδει, πάνω κάτω, γύρω στα 400 τραγούδια σε ένα 24ωρο. Τόσο χωράει το πρόγραμμα αν βγάλεις τις διαφημίσεις, τα λόγια των παραγωγών κ.ο.κ. Δηλαδή, σύνολο, 146.000 διαφορετικά τραγούδια σε μία χρονιά. Ξέρετε πόσα (διαφορετικά) τραγούδια παίζουν στην πραγματικότητα; Ελάχιστα. Το playlist (ρεπερτόριο) είναι επαναλαμβανόμενο. Παράδειγμα, ο «Hit 88.9» μετέδωσε 344 τραγούδια σε ολόκληρο τον χρόνο! Με άλλα λόγια, όπως σημειώνει και η ΕΔΕΜ, (σαν να) έβαζε τα ίδια και τα ίδια προσθέτοντας μόνο ένα νέο τραγούδι κάθε μέρα!

 

Και δεν είναι μόνο ότι παίζουν ελάχιστα κομμάτια, παίζουν και μεταξύ τους (τα ίδιου είδους ραδιόφωνα) τα ίδια. Τα τρία έντεχνα ραδιόφωνα παράδειγμα που εξέτασε η ΕΔΕΜ («Μελωδία 99.2», «Μέντα 88», «Δίεση 101.3») έχουν πολλά κοινά σημεία στα ρεπερτόρια που αναμεταδίδουν, σαν το ένα να «μιμείται» το άλλο. Ο «Δίεση 101.3» έπαιξε όλη τη χρονιά μόλις 867 τραγούδια, ο «Μέντα 88» 1.004 και ο «Μελωδία 99.2» 1.789 τραγούδια. Ο σταθμός με τον μεγαλύτερο πλουραλισμό είναι το Δεύτερο Πρόγραμμα με 29.553 τραγούδια στο 2022, δηλαδή 81 νέα τραγούδια κάθε ημέρα.

Η ερώτηση είναι απλή. Ζει σήμερα το μουσικό ραδιόφωνο ή απλά τίναξε τα πέταλα;

Η απάντηση είναι απλή και δεδομένη. Όχι βέβαια. Είναι νεκρό αλλά μη του το πείτε. Με λίστα προεπιλεγμένων κομματιών και με δεκάδες άσχετους στην πλειονότητά τους «υπεύθυνους προγράμματος» σαφώς και δεν υπάρχει σοβαρό μουσικό ραδιόφωνο.Πήξαμε στους "ειδικούς " επί παντός επιστητού. Εντάξει υπάρχουν δυο τρείς που ξέρουν το τόπι όπως το Μεταδεύτερο αλλά τους παίρνει η μπάλα και χάνονται κι εκείνοι…

Όπου κι αν γυρίσεις ακούς τα ίδια τραγούδια ξανά και ξανά.Κάθε δίωρο η ίδια γελοία κασέτα.

Σε κάθε θεματικό ραδιοφωνο ο ένας αντιγράφει τον άλλο και το τελικό αποτέλεσμα παραπέμπει σε γελοιότητα ολκής. Τραγουδάκια στη σειρά ατάκτως παιγμένα και κακώς επιλεγμένα πλαισιωμένα πάντα από χαζοχαρούμενες και σχεδόν λιπόθυμες ατάκες από παιδάκια που έχουν μπερδέψει το μικρόφωνο με την οδοντόβουρτσα. Κανείς πλέον δεν τολμάει να κάνει «επανάσταση», το αυτονόητο δηλαδή, και να παίξει στην εκπομπή του τα τραγούδια που του αρέσουν.

Οι εξαιρέσεις από ελάχιστες έως ανύπαρκτες. Επόμενο ζητούμενο λοιπόν.Ο έλληνας ακροατής ξέρει τι θέλει;

Απαντώ. Ασφαλώς και ξέρει τι θέλει. Το ερώτημα μεγάλο και απλό. Πού να το βρει όμως. Οι εταιρείες αλλού πατάνε κι αλλού βρίσκονται.. Τα όποια δισκάδικα κλείνουν το ένα μετά το άλλο λες κι έχει πέσει επιδημία. Τα κλαμπ ανύπαρκτα. Τα χρήματα εξανεμίζονται. Τα τηλεοπτικά μουσικά προγράμματα από ανύπαρκτα έως κλινικά νεκρά. Εντελώς.

Η κατάσταση στο internet; Θολή. Πρέπει να το κουράσεις πολύ για να βρεις εναλλακτικές και κάποια διέξοδο.Αδιέξοδο λοιπόν και αμέτρητα ερωτηματικά.Οι συγκρίσεις αναπόφευκτες με ότι γινόταν παλιά.Όχι πως όλα όσα γίνονταν στα 80΄ς και στα 90΄ς και στο ξεκίνημα της δεκαετίας του 2000 ήταν καλά και άγια.

Και τότε είχαμε ηλίθιους που παρίσταναν τις αμερικανόφερτες φίρμες. Και τότε υπήρχαν νούμερα της δεκάρας που με ένα χτένισμα κι ένα λούσιμο της περούκας που φόραγαν πίστευαν ότι έχουν γίνει Duran Duran… Και τότε έβλεπες καραγκιοζιλίκια και δήθεν ξερόλες με άποψη αλλά πλέον το θέμα έχει ξεφύγει.

Δεν μπορεί να αναζητάς σωτηρία στο web radio ή σε ελάχιστα προγράμματα κρυμμένα στην ΕΡΤ ή σε κάποια άλλα ειδικά ραδιόφωνα. Δεν μπορεί ρε φίλε να ψάχνεις για φως στο σκοτάδι έχοντας πνιγεί από τις επαναλήψεις των θεματικών ραδιοφώνων, π.χ. tο Despacito από τη Shakira από όλη την latin ποπ κουλτούρα και από όλη την συνεχή επανάληψη ήχων και ρυθμών που δεν λένε τίποτα και μέσα σε όλο αυτό το συρφετό να θέλεις να πείσεις τον άλλο ότι δεν είσαι ελέφαντας γιατί θέλεις να ακούσεις Doors ή γιατί έχεις νοσταλγήσει Στράτο Διονυσίου γιατί θέλεις να ακούσεις Χόρν ή Χατζιδάκι αλλά και Poll και Τουρνά και νέο κύμα και στις 16 Μάη μήνα με Σταμάτη Κόκοτα αλλά και τη δισκογραφία των Pink Floyd και της Anne Clark και των Smiths…

Aς πάρουμε ένα παράδειγμα. Γνωστός ροαδιοφωνικός σταθμός στην Θεσσαλονίκη άρτι αφιχθείς με έντεχνο θεματικό προσδιορισμό. Δεν είναι δυνατό να μην ακούγεται Μποφίλιου, Ζουγανέλη, Χαρούλης, Ασλανίδου επι καθημερινής βάσεως και πετάμε και κανένα Παπακωνσταντίνου και κανένα Μάλαμα και αραιά και πού κανένας Παπάζογλου για να θολώσουμε το τοπίο. Δεν υπάρχει καν στο τοπίο low bap και B.D.Foxmoor π.χ.

Σου αρέσει δεν σου αρέσει όλη την ημέρα τρως στη μάπα από το πρωί μέχρι το άλλο πρωί αδιαμαρτύρητα τα ίδια και τα ίδια και σου μένει τελικά μια στιφάδα στην γευση και όταν έρχετε η ερώτηση “τι λέει ρε ο σταθμός;” δυσκολεύεσε να απαντησεις, Σου έρχετε ένας κόμπος στον λαιμό, ψάχνεις να βρείς τα λόγια που θα πείς.

Δεν μπορεί να πεθαίνει η Αρλέτα και να μην ιδρώνει το αυτί κανενός καλόπαιδου να ελεήσει να της κάνει ένα αφιέρωμα στο ρημάδι του γιατί είναι διακοπές στη Μύκονο. Δεν μπορεί να έχεις επέτειο του Morrison και να μην ασχολείται κανείς με ένα θρύλο. Δεν είναι δυνατό να υπάρχει επέτειος Hendrix και να ακούω από το πρωί μέχρι το βράδι Adele.

Φτάνει. Έλεος ρε μάγκες. Λυπηθείτε τον εαυτό σας και μετά εκείνους που σας κάνουν ακόμα τη χάρη να παίζουν με τη βελόνα του ραδιοφώνου τους και να πέφτουν κατά λάθος πάνω σας…

Θα ρωτήσεις τι να ακούσουμε λοιπόν και τι αξίζει να ακούσουμε και σου απαντάω ευθαρσώς τίποτα.Ο καλύτερος ραδιοφωνικός σταθμός που υπήρξες ποτέ, μια και μιλάμε για έντεχνο, ήταν το δεύτερο λίγο πριν το κλείσουν και στην συνέχεια το Μεταδεύτερο που με τον Νόμο που έβγαλαν θα το κλείσουν και ύστερα θα μείνει μόνο μια ανάμνηση που θα σβήσει με την γενιά μας ενώ το ραδιοφώνο θα έχει ισοπεδωθεί προ πολλού παίζοντας από το πρωί εώς το βράδυ την ίδια λίστα.

Ο καταθλιπτικός μήνας Αύγουστος

 "Η κατάθλιψη είναι ο φόβος να ζήσεις αληθινά, 

είναι ο κάθε νέος θυμός που γίνεται, 

μια ακόμη πιο αφόρητη μοναξιά,

 μια μοναξιά που μετατρέπει τη ζωή σου σε κάτι τόσο πολυάσχολο,

 όσο είναι το να κοιμάσαι με ανοικτή την τηλεόραση, σε έναν καναπέ που έχει καιρό να τον επισκεφτεί άνθρωπος, 

είναι η κουρτίνα που τραβάς "μην ενοχλείτε" για να μπορείς να προσποιείσαι ότι δεν έχεις χρόνο, έχοντας ένα τέρας στα σωθικά σου, που σε κρατά ανικανοποίητο με ό,τι αποφασίζεις να καταπιαστείς, γιατί κατάθλιψη είναι όταν το ποτήρι σου γεμίσει από απορρίψεις, 

ενώ εσύ ετοιμάζεσαι να πάρεις το νόμπελ εφευρετικότητας του άλλου σου εαυτού, 

γιατί κατάθλιψη είναι η σχιζοφρενική σου διάθεση να θες να βλέπεις τον εαυτό σου από μια άλλη γωνία λήψης να λιώνει, 

την ώρα που παραιτείσαι απ' οτιδήποτε θα έδινε χαρά, αν όχι σε σένα, έστω σε κάποιον άλλον, 

που τόσο ακράδαντα πιστεύεις πως δεν μπορεί να σε καταλάβει,

 γιατί κατάθλιψη είναι η σκληρότητα που επέλεξες να τιμωρηθείς,

 επειδή σε απογοήτευσες. 

Όμως κανείς δεν σου ζήτησε ποτέ να γίνεις βαθμολογητής της ζωής και κυρίως της ζωής σου 

Γιατί κατάθλιψη είναι να επιμένεις να έχεις τον πήχη ψηλά,

ενώ έχεις τόσο κουραστεί να εκλιπαρείς την αποδοχή του Άλλου. 

Όμως την κατάθλιψη την έχεις εσύ, κι όχι ο Άλλος."

Κείμενο: Τέλλος Φίλης